LSD: τι είναι, πώς επιδρά και ποιοι είναι οι κίνδυνοι

Τι είναι

Το LSD (διαιθυλαμίδιο του λυσεργικού οξέος) είναι παραισθησιογόνο που φτιάχνεται στο εργαστήριο.^{15, 17} Είναι πολύ ισχυρό, γι' αυτό κυκλοφορεί σε πολύ μικρές ποσότητες.^{14, 15}

Συνήθως πωλείται σε μικρά τετράγωνα απορροφητικού χαρτιού με σχέδια, και πιο σπάνια σε υγρή μορφή ή σε πολύ μικρά χάπια.^{14, 17}

Πώς αλλιώς το λένε

Στην Ελλάδα λέγεται συχνά «τριπάκι» ή «τριπάκια».^{3, 4} Αναφέρεται και με το αγγλικό «acid».^{14, 16}

Τι δείχνουν τα στοιχεία

Η χρήση LSD είναι σχετικά σπάνια σε σύγκριση με άλλες ουσίες, αλλά αφορά και πολύ νέους ανθρώπους.¹²

Τόσο μικρά ποσοστά έχουν περιθώριο σφάλματος, όπως σημειώνει η ίδια η έρευνα ESPAD.² Η ευρωπαϊκή διαδικτυακή έρευνα δεν είναι αντιπροσωπευτική του πληθυσμού: απευθύνεται σε όσους κάνουν ήδη χρήση ουσιών.¹²

Πώς επιδρά

Το LSD μπορεί να κάνει κάποιον να νιώθει ευφορία, ενέργεια, ενθουσιασμό και έντονη σύνδεση με όσα και όσους βρίσκονται γύρω του. Μπορεί όμως να προκαλέσει και παραισθήσεις, σύγχυση, καχυποψία, άγχος, πανικό και φόβο.^{14, 15}

Στο σώμα, μπορεί να ανεβάσει τους παλμούς, την πίεση και τη θερμοκρασία, και να φέρει εφίδρωση και τρέμουλο.^{15, 16, 18}

Το πώς θα πάει εξαρτάται από πολλά: από την ποσότητα, τη διάθεση, το περιβάλλον και τους ανθρώπους γύρω. Αν κάποιος είναι ήδη αγχωμένος ή πεσμένος, το LSD μπορεί να χειροτερέψει αυτά τα συναισθήματα.^{14, 16}

Οι κίνδυνοι

Το «κακό ταξίδι». Ένα «κακό ταξίδι» μπορεί να είναι πολύ τρομακτικό: έντονο άγχος, πανικός, παράνοια, η αίσθηση ότι οι άλλοι θέλουν να σε βλάψουν.^{14, 15} Οι φόβοι μπορεί να γίνουν ανεξέλεγκτοι, με σκέψεις ότι θα πεθάνεις ή ότι θέλεις να βλάψεις τον εαυτό σου ή άλλους, και υπάρχουν άνθρωποι που έχουν βλάψει τον εαυτό τους στη διάρκεια ενός «κακού ταξιδιού».^{14, 16} Στην Αυστραλία, οι περισσότεροι θάνατοι που συνδέονται με το LSD οφείλονται σε ατυχήματα, όπως τροχαία.¹⁵

Δεν ξέρεις πάντα τι παίρνεις. Έχουν κυκλοφορήσει χαρτάκια που πωλούνταν ως LSD αλλά περιείχαν άλλες, πιο επικίνδυνες ουσίες, όπως το 25I-NBOMe.^{11, 20, 22} Στο Βέλγιο, ένας άνθρωπος πέθανε αφού πήρε σε πάρτι ένα χαρτάκι που νόμιζε ότι ήταν LSD: στις αναλύσεις δεν βρέθηκε LSD.²¹ Και πιο πρόσφατα, σε ελέγχους ουσιών στην Ολλανδία το 2024, το 5% των δειγμάτων που δόθηκαν ως LSD δεν περιείχε LSD.²³ Η ισχύς του LSD αλλάζει επίσης από παρτίδα σε παρτίδα.^{15, 19}

Ψυχική υγεία. Το LSD μπορεί να προκαλέσει ή να χειροτερέψει προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως άγχος, κατάθλιψη, ψύχωση και σχιζοφρένεια. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος για όσους έχουν ιστορικό προβλημάτων ψυχικής υγείας. Μπορεί ακόμα να πυροδοτήσει ένα πρόβλημα που δεν είχε φανεί ως τότε.^{14, 15, 16, 19}

Αν έχεις τέτοιες σκέψεις, δεν χρειάζεται να τις κρατάς μόνος ή μόνη σου. Μπορείς να μιλήσεις τώρα στη 24ωρη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018.⁹ Αν κινδυνεύεις άμεσα, κάλεσε το 112.

Flashbacks και HPPD. Κάποιοι ξαναζούν για λίγο κομμάτια του «ταξιδιού» εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια μετά. Αυτά τα flashbacks μπορεί να είναι τρομακτικά, εμφανίζονται συχνά σε περιόδους άγχους, και είναι πιο συχνά σε όσους κάνουν τακτική χρήση. Όταν είναι πολύ συχνά, δυσκολεύουν την καθημερινή ζωή.^{15, 16, 18} Σε λίγους ανθρώπους, οι διαταραχές της όρασης και της αντίληψης γίνονται συνεχείς: αυτό λέγεται HPPD, είναι σπάνιο.^{11, 14, 15}

Μπορεί να οδηγήσει σε εξάρτηση;

Το LSD δεν θεωρείται εθιστικό, γιατί δεν προκαλεί την ανεξέλεγκτη αναζήτηση της ουσίας που χαρακτηρίζει την εξάρτηση.^{14, 16} Ο οργανισμός όμως αναπτύσσει γρήγορα ανοχή: χρειάζεται όλο και περισσότερο για το ίδιο αποτέλεσμα.^{11, 15, 16} Σπάνια, όσοι κάνουν τακτική χρήση μπορεί να νιώσουν λαχτάρα για την ουσία όταν σταματούν.^{15, 18}

Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι ακίνδυνο. Οι σοβαρότεροι κίνδυνοι του LSD, όπως τα ατυχήματα, το «κακό ταξίδι» και η επιβάρυνση της ψυχικής υγείας, μπορεί να συμβούν σε οποιαδήποτε χρήση, γιατί δεν μπορείς να ξέρεις από πριν πώς θα πάει.^{14, 16}

Αν αναρωτιέσαι για τη δική σου χρήση, το σύντομο self-check, που δεν αποθηκεύεται πουθενά, και ο οδηγός για τα σημάδια που αξίζει να προσέξεις μπορούν να σε βοηθήσουν να το σκεφτείς με ηρεμία.

Πότε χρειάζεται επείγουσα βοήθεια

Μύθοι και αλήθειες

«Αφού δεν εθίζει, είναι ακίνδυνο.» Το ότι δεν θεωρείται εθιστικό δεν το κάνει ασφαλές. Τα ατυχήματα, το «κακό ταξίδι» και η επιβάρυνση της ψυχικής υγείας μπορεί να συμβούν σε οποιαδήποτε χρήση, γιατί οι επιδράσεις του είναι απρόβλεπτες.^{14, 16}

«Ένα χαρτάκι είναι πάντα LSD.» Έχουν κυκλοφορήσει χαρτάκια που πωλούνταν ως LSD αλλά περιείχαν άλλες, πιο επικίνδυνες ουσίες, και σε πρόσφατους ελέγχους στην Ολλανδία ένα μικρό ποσοστό δειγμάτων «LSD» δεν περιείχε LSD.^{20, 22, 23}

«Το "ταξίδι" περνάει και δεν αφήνει τίποτα.» Σε κάποιους ανθρώπους, οι διαταραχές της αντίληψης επανέρχονται, και το LSD μπορεί να πυροδοτήσει προβλήματα ψυχικής υγείας.^{11, 14, 15}

«Αφού ερευνάται ως φάρμακο, είναι ασφαλές.» Το ενδιαφέρον της έρευνας για θεραπευτική χρήση αυξάνεται, αλλά οι μελέτες γίνονται με ελεγμένη ποσότητα και σε ασφαλές περιβάλλον. Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από τη χρήση σε ένα πάρτι.^{11, 15}

Αν ανησυχείς για κάποιον άλλον

Αν κάποιος κοντινός σου περνάει ένα «κακό ταξίδι», μείνε μαζί του μέχρι να περάσουν οι επιδράσεις. Αν έχει κάποιο από τα σημάδια επείγοντος πιο πάνω, κάλεσε το 166.¹⁵

Ο οδηγός για τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσεις και οι συμβουλές για το πώς να ανοίξεις την κουβέντα μπορούν να βοηθήσουν. Υπάρχει και self-check για την οικογένεια, μόνο για σένα.

Βοήθεια για το LSD

Αν η χρήση επηρεάζει τη ζωή σου ή την ψυχική σου υγεία, αξίζει να μιλήσεις με κάποιον. Η βοήθεια για το LSD βασίζεται κυρίως στη συμβουλευτική, και μπορεί να συμμετέχει και η οικογένεια.^{15, 16} Ο ΕΟΠΑΕ παρέχει δημόσιες και δωρεάν υπηρεσίες, που ξεκινούν με αξιολόγηση και συνεχίζουν με συμβουλευτική και ψυχοκοινωνική υποστήριξη.^{6, 7}

Στο 1145 μπορείς να μιλήσεις δωρεάν και εμπιστευτικά, είτε για σένα είτε για κάποιον που αγαπάς.⁸ Αν θέλεις να δεις πώς είναι ένα πρόγραμμα βοήθειας, διάβασε τι να περιμένεις.

Το επόμενο βήμα

Αν κάτι από αυτή τη σελίδα σε αφορά, δεν χρειάζεται να έχεις όλες τις απαντήσεις για να μιλήσεις με κάποιον. Στο 1145 θα σε ακούσουν δωρεάν και εμπιστευτικά.⁸