Πώς ελέγχουμε όσα γράφουμε

Ποιες πηγές χρησιμοποιούμε

Ελληνικές: ο ΕΟΠΑΕ (ανοίγει νέα καρτέλα), ο εθνικός φορέας για τις εξαρτήσεις, και το υλικό των φορέων που έχουν ενταχθεί σε αυτόν. Το Υπουργείο Υγείας (ανοίγει νέα καρτέλα) και, όπου χρειάζεται, άλλοι δημόσιοι φορείς, όπως η Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (ανοίγει νέα καρτέλα) για τον τζόγο.

Διεθνείς: ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ανοίγει νέα καρτέλα), ο Οργανισμός της ΕΕ για τα Ναρκωτικά (EUDA) (ανοίγει νέα καρτέλα), το αμερικανικό NIDA (ανοίγει νέα καρτέλα) και η SAMHSA (ανοίγει νέα καρτέλα), το βρετανικό NHS (ανοίγει νέα καρτέλα) και η κρατική υπηρεσία ενημέρωσης FRANK (ανοίγει νέα καρτέλα).

Για τις επιδράσεις και τους κινδύνους των ουσιών στηριζόμαστε επίσης σε δημοσιευμένες επιστημονικές μελέτες και σε ιατρικά ιδρύματα με ισχυρή επιστημονική φήμη. Κάθε ισχυρισμός για την υγεία στηρίζεται σε δύο ανεξάρτητες πηγές, και η μία τουλάχιστον είναι δημόσιος οργανισμός υγείας. Όταν αναφέρουμε το εύρημα μιας συγκεκριμένης μελέτης, το λέμε ρητά και παραπέμπουμε στην ίδια τη δημοσίευση.

Εδώ τα links οδηγούν στην αρχική σελίδα κάθε φορέα, για να δεις ποιοι είναι. Στις σελίδες με πληροφορίες για την υγεία και τις υπηρεσίες, κάθε ισχυρισμός κλείνει με έναν μικρό αριθμό. Πατώντας τον βλέπεις την πηγή που τον στηρίζει και μπορείς να την ανοίξεις, ώστε να το ελέγξεις κι εσύ. Όλες οι πηγές είναι μαζεμένες και στο τέλος της σελίδας.

Γιατί αυτές οι πηγές

Οι βασικές μας πηγές είναι δημόσιοι οργανισμοί, χωρίς εμπορικό συμφέρον στο αν θα ζητήσεις βοήθεια ή πού. Δημοσιεύουν καθοδήγηση που βασίζεται στην έρευνα, την υπογράφουν ως φορείς και όχι ως ιδιώτες, και την ενημερώνουν όταν αλλάζουν τα δεδομένα.

Χρειαζόμαστε και τις δύο πλευρές. Οι ελληνικές πηγές ξέρουν τις υπηρεσίες, τους νόμους και την πραγματικότητα εδώ, και σε αυτές θα απευθυνθείς όταν χρειαστεί. Οι διεθνείς φέρνουν το εύρος της έρευνας και πολλά χρόνια εμπειρίας στο να εξηγούν δύσκολα θέματα απλά. Όταν δύο ανεξάρτητοι φορείς λένε το ίδιο πράγμα, είμαστε πιο σίγουροι ότι αυτό που γράφουμε στέκει.

Τι δεν χρησιμοποιούμε ως πηγή

Δεν στηριζόμαστε σε sites ιδιωτικών κέντρων απεξάρτησης ή σε όποιον πουλάει θεραπεία. Συχνά έχουν χρήσιμο υλικό, αλλά είναι γραμμένο για να φέρει πελάτες, και αυτό δεν είναι ουδέτερη πληροφόρηση. Το ίδιο ισχύει για forums, ειδησεογραφικά άρθρα και κείμενα χωρίς τεκμηρίωση.

Από τα νοσοκομεία και τα ιατρικά ιδρύματα χρησιμοποιούμε μόνο το ιατρικό τους περιεχόμενο, ποτέ σελίδες που προωθούν τις δικές τους υπηρεσίες θεραπείας.

Πώς ελέγχουμε μια πηγή

Ανοίγουμε κάθε σελίδα που παραθέτουμε και ελέγχουμε ότι λέει πράγματι αυτό που γράφουμε. Στο τέλος κάθε σελίδας με πηγές θα βρεις την ημερομηνία του τελευταίου ελέγχου. Αν μια σελίδα αλλάξει ή πάψει να υπάρχει, την αντικαθιστούμε με άλλη που στέκει.

Προσέχουμε και τα ονόματα. Από την 1η Φεβρουαρίου 2025, ΚΕΘΕΑ, ΟΚΑΝΑ, 18 ΑΝΩ και άλλοι φορείς για τις εξαρτήσεις ανήκουν στον ΕΟΠΑΕ.¹ Τα παλιά ονόματα τα αναφέρουμε μόνο για να βρίσκει ο κόσμος αυτό που ψάχνει, ή όταν παραθέτουμε υλικό που είχαν δημοσιεύσει.

Όταν οι πηγές δεν φτάνουν

Μερικές φορές μια λεπτομέρεια κυκλοφορεί παντού αλλά δεν τη βρίσκουμε σε καμία επίσημη πηγή. Τότε ή τη βγάζουμε ή τη λέμε πιο συγκρατημένα, στο μέτρο που τη στηρίζουν οι πηγές. Δεν γεμίζουμε κενά με εικασίες.

Οι αυτοέλεγχοι

Οι δύο αυτοέλεγχοι του site δεν είναι επιστημονικά επικυρωμένα τεστ. Δεν βγάζουν βαθμολογία, δεν καταλήγουν σε διάγνωση και δεν αποθηκεύουν τις απαντήσεις σου.

Οι ερωτήσεις του προσωπικού αυτοελέγχου ακολουθούν τα σημεία που εξετάζουν και τα διεθνή διαγνωστικά κριτήρια, όπως η απώλεια ελέγχου, η προτεραιότητα που παίρνει η χρήση και η συνέχισή της παρά τις συνέπειες.² Οι ερωτήσεις του αυτοελέγχου για την οικογένεια βασίζονται σε σημάδια που επαναλαμβάνονται σε πολλές ανεξάρτητες επίσημες πηγές. Σκοπός και των δύο είναι να σε βοηθήσουν να σταθείς σε όσα παρατηρείς, όχι να σου πουν τι έχεις.

Τι δεν θα βρεις εδώ ποτέ

• Διάγνωση, για σένα ή για κάποιον άλλον.
• Ιατρικές συμβουλές. Συγκεντρώνουμε όσα λένε οι επίσημες πηγές, και για οτιδήποτε αφορά τη δική σου υγεία σε παραπέμπουμε σε γιατρό ή στον ΕΟΠΑΕ.
• Υποσχέσεις ότι κάτι θεραπεύεται σε συγκεκριμένο χρόνο.
• Οδηγίες για χρήση ουσιών, ποσότητες ή δοσολογίες.
• Απαντήσεις σε ερωτήσεις που έχουν στόχο να κρυφτεί η χρήση ή να «περάσει» ένα τεστ. Τα ιατρικά ερωτήματα τα απαντάμε ουδέτερα.
• Εικόνες ή περιγραφές που σκοπό έχουν να τρομάξουν.
• Αληθινές ιστορίες αναγνωρίσιμων ανθρώπων. Όποια ιστορία δημοσιεύσουμε θα είναι ανώνυμη ή σύνθετη, και θα το λέμε.
• Αποφθέγματα που δεν έχουμε επαληθεύσει. Πολλά γνωστά αποφθέγματα κυκλοφορούν με λάθος όνομα, γι' αυτό ψάχνουμε την αρχική πηγή πριν χρησιμοποιήσουμε οποιοδήποτε.

Εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης

Στην έρευνα, στη συγγραφή και στον έλεγχο χρησιμοποιούμε και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Κανένα κείμενο δεν δημοσιεύεται χωρίς ανθρώπινο έλεγχο κάθε ισχυρισμού πάνω στις πηγές του.

Αν βρεις λάθος

Αν δεις κάτι που δεν στέκει, μια πηγή που δεν ανοίγει ή ένα όνομα που άλλαξε, θέλουμε να το μάθουμε. Γράψε μας στο epikoinonia@xorisstigma.gr. Όταν διορθώνουμε κάτι, ενημερώνουμε και την ημερομηνία ελέγχου της σελίδας.