Συνθετικά κανναβινοειδή και HHC: τι είναι, πώς επιδρούν και ποιοι είναι οι κίνδυνοι

Τι είναι

Τα συνθετικά και τα ημισυνθετικά κανναβινοειδή μοιάζουν στο όνομα, αλλά είναι δύο διαφορετικές ομάδες ουσιών.

Τα συνθετικά κανναβινοειδή είναι χημικές ουσίες που φτιάχνονται εξ ολοκλήρου στο εργαστήριο. Συνήθως ψεκάζονται πάνω σε αποξηραμένα φυτά για να μοιάζουν με κάνναβη, ή μπαίνουν σε υγρά για vape.^{14, 15} Σύμφωνα με τον ΕΟΠΑΕ, έχουν ταυτοποιηθεί πάνω από 100 διαφορετικές τέτοιες ουσίες, με δράση στον εγκέφαλο πολλές φορές ισχυρότερη από της φυτικής κάνναβης.⁶ Μπορεί επίσης να προστεθούν σε κάνναβη ή σε άλλα προϊόντα χωρίς να το ξέρει αυτός που τα αγοράζει.^{13, 14}

Τα ημισυνθετικά κανναβινοειδή, όπως το HHC, το THCP και το H4-CBD, φτιάχνονται στο εργαστήριο με χημική επεξεργασία ουσιών της κάνναβης.^{6, 14} Το HHC, για παράδειγμα, φτιάχνεται συχνά από CBD.¹³ Εμφανίστηκαν στην Ευρώπη το 2022 ως «νόμιμη» εναλλακτική της κάνναβης, και ως το τέλος του 2025 είχαν καταγραφεί 40 διαφορετικές.¹³ Πωλούνται κυρίως σε vape, σε ζελεδάκια και σε αποξηραμένη κάνναβη ψεκασμένη με αυτές.^{13, 14}

Κοινό σημείο των δύο ομάδων: τα προϊόντα διαφέρουν πολύ μεταξύ τους στο ποια ουσία περιέχουν και σε πόση ποσότητα, και η συσκευασία δεν λέει με σιγουριά τι υπάρχει μέσα.^{13, 14}

Πώς αλλιώς τα λένε

Τα ημισυνθετικά συνήθως αναφέρονται με τα χημικά τους ονόματα: HHC, THCP, HHC-P, H4-CBD.^{2, 13}

Για τα συνθετικά κανναβινοειδή ο ΕΟΠΑΕ αναφέρει ονόματα όπως spice, black mamba και bonsai.^{6, 7} Σε ανακοινώσεις της Ελληνικής Αστυνομίας εμφανίζονται και ως «BOOM».⁸

Τα προϊόντα αλλάζουν ονόματα συνεχώς, οπότε ένα άγνωστο όνομα δεν σημαίνει άγνωστη ή ακίνδυνη ουσία.¹⁴

Τι δείχνουν τα στοιχεία

Στην Ελλάδα, τα ημισυνθετικά κανναβινοειδή έφτασαν γρήγορα σε εφήβους. Μέχρι το 2024 πουλιόντουσαν ελεύθερα, ακόμα και σε περίπτερα.^{1, 5}

Το 2024 το Υπουργείο Υγείας έβαλε το HHC στον νόμο για τα ναρκωτικά. Σύμφωνα με το Υπουργείο, στην απόφαση συνέβαλαν περιστατικά δηλητηρίασης, λιποθυμίας και ζάλης σε νέους και ανηλίκους.⁵

Πώς επιδρούν

Επειδή δρουν στους ίδιους υποδοχείς με την κάνναβη, μερικές επιδράσεις μοιάζουν: χαλάρωση, ευφορία, αλλαγές στη διάθεση και στην αντίληψη. Συχνά όμως είναι ισχυρότερες, και είναι πιο εύκολο να έρθουν δυσάρεστες ή βλαβερές επιδράσεις.^{13, 14}

Μερικοί νιώθουν έντονο άγχος, πανικό ή καχυποψία, και οι παραισθήσεις είναι πιο συχνές απ' ό,τι με τη φυσική κάνναβη.^{14, 15} Η συγκέντρωση και ο συντονισμός δυσκολεύουν, και μπορεί να εμφανιστούν ζάλη, ναυτία και έμετοι.^{14, 15}

Οι κίνδυνοι

Δεν ξέρεις τι παίρνεις. Η ποσότητα της ουσίας διαφέρει από συσκευασία σε συσκευασία, ακόμα και ανάμεσα σε προϊόντα της ίδιας μάρκας. Μερικά προϊόντα περιέχουν ουσίες που δεν αναγράφονται, σε πολύ υψηλές ποσότητες.^{13, 14} Υγρά για vape που πωλούνται ως «THC» μπορεί να περιέχουν στην πραγματικότητα συνθετικά ή ημισυνθετικά κανναβινοειδή.^{13, 14} Λόγω της ισχύος τους, οι υγειονομικές υπηρεσίες της Σκωτίας γράφουν ότι δεν υπάρχει ασφαλής τρόπος να τα πάρει κανείς.¹⁵

Η καρδιά και το σώμα. Μπορούν να ανεβάσουν τους παλμούς και την πίεση, με πόνο στο στήθος και, σε σπάνιες περιπτώσεις, έμφραγμα. Έχουν περιγραφεί σπασμοί, δυσκολία στην αναπνοή, κώμα και οξεία βλάβη στα νεφρά.^{6, 14, 15} Έχουν καταγραφεί και θάνατοι που συνδέονται με συνθετικά κανναβινοειδή, είτε μόνα τους είτε μαζί με άλλες ουσίες.^{6, 14}

Ψυχική υγεία. Μπορούν να προκαλέσουν ψυχωσικά επεισόδια που σε μερικές περιπτώσεις κρατούν εβδομάδες, και να χειροτερέψουν προβλήματα ψυχικής υγείας που υπήρχαν ήδη.^{6, 14} Για τα ημισυνθετικά, ο EUDA εκφράζει ανησυχία για ψυχωσικά επεισόδια και για εξάρτηση, αν και οι επιδράσεις τους δεν έχουν μελετηθεί αρκετά.¹³ Σε ένα πανεπιστημιακό νοσοκομείο στην Ιρλανδία, όπου το HHC ήταν ευρέως διαθέσιμο, σε περίπου μία στις τρεις εισαγωγές για πρώτο ψυχωσικό επεισόδιο είχε προηγηθεί χρήση HHC. Η μελέτη δείχνει σύνδεση, όχι ότι το HHC ήταν η μοναδική αιτία σε κάθε περίπτωση.¹⁷ Στις αναφερόμενες παρενέργειες περιλαμβάνονται και οι αυτοκτονικές σκέψεις.^{14, 15}

Αν έχεις τέτοιες σκέψεις, δεν χρειάζεται να τις κρατάς μόνος ή μόνη σου. Μπορείς να μιλήσεις τώρα στη 24ωρη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία 1018. Αν κινδυνεύεις άμεσα, κάλεσε το 112.¹²

Στην εφηβεία. Σύμφωνα με τον ΕΟΠΑΕ, οι συνέπειες των κανναβινοειδών είναι εντονότερες στους εφήβους, γιατί ο εγκέφαλος δεν έχει ολοκληρώσει την ωρίμανσή του.⁶ Ο EUDA επισημαίνει ότι τα vape και τα ζελεδάκια μπορεί να προσελκύσουν νέους και μικρότερους σε ηλικία ανθρώπους, και ότι τα ζελεδάκια μοιάζουν με συνηθισμένα γλυκά, με κίνδυνο να τα φάνε κατά λάθος παιδιά.^{13, 14}

Μπορεί να οδηγήσει σε εξάρτηση;

Ναι. Η έρευνα δείχνει ότι μπορεί να αναπτυχθεί εξάρτηση, ιδίως με τακτική χρήση.^{14, 15} Όποιος κάνει τακτική χρήση μπορεί να δυσκολευτεί να σταματήσει, και να νιώσει στερητικά συμπτώματα: έντονη επιθυμία, ευερεθιστότητα, άγχος, πεσμένη διάθεση, δυσκολία στον ύπνο και στη συγκέντρωση, ανησυχία, απώλεια όρεξης.^{14, 15}

Για τα ημισυνθετικά, όπως το HHC, τα στοιχεία είναι ακόμα λίγα, αλλά ο EUDA θεωρεί πιθανό τον κίνδυνο εξάρτησης, επειδή δρουν όπως η THC.¹³

Αν αναρωτιέσαι για τη δική σου χρήση, το σύντομο self-check, που δεν αποθηκεύεται πουθενά, και ο οδηγός για τα σημάδια που αξίζει να προσέξεις μπορούν να σε βοηθήσουν να το σκεφτείς με ηρεμία.

Πότε χρειάζεται επείγουσα βοήθεια

Μείνε μαζί του μέχρι να έρθει βοήθεια. Πες στους διασώστες τι έχει πάρει και αν υπήρχε αλκοόλ ή άλλες ουσίες. Είναι ιατρική πληροφορία που τους βοηθά να δώσουν τη σωστή φροντίδα.¹⁶

Αν ένα παιδί έφαγε ζελεδάκι ή γλυκό με άγνωστο περιεχόμενο και δεν είναι καλά, κάλεσε αμέσως το 166.^{13, 16} Αν έχει μείνει κάτι από το προϊόν ή η συσκευασία του, δώσ' τα στους διασώστες.¹⁶

Μύθοι και αλήθειες

«Αφού το πουλούσαν στο περίπτερο, δεν μπορεί να είναι επικίνδυνο.» Το HHC πουλιόταν σε περίπτερα και καταστήματα μέχρι να μπει στον νόμο για τα ναρκωτικά, τον Ιανουάριο του 2024.^{3, 5} Σύμφωνα με το Υπουργείο Υγείας, στην απόφαση συνέβαλαν περιστατικά δηλητηρίασης σε νέους και ανηλίκους.^{4, 5} Το ότι κάτι πωλείται ελεύθερα δεν σημαίνει ότι έχει ελεγχθεί για την ασφάλειά του.¹³

«Είναι απλώς μια πιο ελαφριά κάνναβη.» Είναι διαφορετικές ουσίες από την κάνναβη, και συχνά ισχυρότερες. Σύμφωνα με τον ΕΟΠΑΕ, τα ημισυνθετικά είναι πιο ισχυρά από τη φυσική κάνναβη, και τα συνθετικά έχουν πολλές φορές ισχυρότερη δράση.^{6, 14}

«Γράφει THC στη συσκευασία, άρα ξέρω τι παίρνω.» Υγρά για vape και ζελεδάκια που πωλούνται ως «THC» έχει βρεθεί ότι περιέχουν συνθετικά ή ημισυνθετικά κανναβινοειδή, και τα προϊόντα μπορεί να περιέχουν ουσίες που δεν αναγράφονται.^{13, 14}

Αν ανησυχείς για κάποιον άλλον

Δεν υπάρχει ένα σημάδι που να δείχνει με σιγουριά χρήση. Μερικά πράγματα όμως αξίζει να τα προσέξεις: vape ή ζελεδάκια χωρίς σαφή ετικέτα, πολύχρωμα σακουλάκια με «βότανα», ξαφνικό έντονο άγχος ή καχυποψία, επεισόδια με ζάλη ή εμέτους.^{14, 15}

Αν πρόκειται για έφηβο, μια ήρεμη κουβέντα χωρίς κατηγορίες ανοίγει περισσότερες πόρτες από τον θυμό. Ο οδηγός για τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσεις και οι συμβουλές για το πώς να ανοίξεις την κουβέντα μπορούν να βοηθήσουν. Υπάρχει και self-check για την οικογένεια, μόνο για σένα.

Βοήθεια για τα συνθετικά κανναβινοειδή

Ο ΕΟΠΑΕ παρέχει δημόσιες και δωρεάν υπηρεσίες για την εξάρτηση από κάνναβη, και για νέους.^{6, 9} Η βοήθεια ξεκινά με μια αξιολόγηση της κατάστασης από τις δομές του, και συνεχίζει με συμβουλευτική και ψυχοκοινωνική υποστήριξη.¹⁰

Στο 1145 μπορείς να μιλήσεις δωρεάν και εμπιστευτικά, είτε για σένα είτε για κάποιον που αγαπάς.¹¹ Αν θέλεις να δεις πώς είναι ένα πρόγραμμα βοήθειας, διάβασε τι να περιμένεις.

Το επόμενο βήμα

Αν κάτι από αυτή τη σελίδα σε αφορά, δεν χρειάζεται να έχεις όλες τις απαντήσεις για να μιλήσεις με κάποιον. Στο 1145 θα σε ακούσουν δωρεάν και εμπιστευτικά.