Κεταμίνη: τι είναι, πώς επιδρά και ποιοι είναι οι κίνδυνοι

Τι είναι

Η κεταμίνη ανήκει στα διασχιστικά αναισθητικά. Στην ιατρική χρησιμοποιείται για αναισθησία και για τον πόνο, στους ανθρώπους και στα ζώα.^{9, 10} Η κεταμίνη που κυκλοφορεί εκτός ιατρικής χρήσης είναι συνήθως λευκή ή καφετιά σκόνη ή κρύσταλλοι, και συνήθως εισπνέεται από τη μύτη.^{11, 16} Στην Ευρώπη, μεγάλο μέρος της προέρχεται από νόμιμη φαρμακευτική παραγωγή που καταλήγει στην παράνομη αγορά.¹⁰

Μια συγγενική ουσία, η εσκεταμίνη (Spravato), έχει εγκριθεί για ενήλικες με κατάθλιψη που δεν ανταποκρίνεται σε άλλες θεραπείες. Δίνεται μόνο με απόφαση ψυχιάτρου, σε κλινική ή ιατρείο, με επίβλεψη επαγγελματία υγείας.¹⁴ Αυτό δεν αφορά την κεταμίνη που κυκλοφορεί εκτός ιατρικής χρήσης, που δεν ξέρεις ούτε τι περιέχει ούτε πόσο ισχυρή είναι.

Στην Ελλάδα η κεταμίνη είναι στον κατάλογο των ελεγχόμενων ουσιών (Πίνακας Γ).¹

Πώς αλλιώς τη λένε

Η κεταμίνη λέγεται και «K» ή «Special K».⁵

Είναι επίσης το κύριο συστατικό της «ροζ κοκαΐνης» (pink cocaine ή tusi). Παρά το όνομα, η «ροζ κοκαΐνη» είναι μείγμα, συνήθως κεταμίνης με MDMA, και δεν περιέχει απαραίτητα κοκαΐνη.^{3, 13}

Τι δείχνουν τα στοιχεία

Στην Ευρώπη, η κεταμίνη γίνεται όλο και πιο συχνή, κυρίως σε κάποιες ομάδες νέων και στη νυχτερινή διασκέδαση.¹⁰ Στην Ελλάδα, τα στοιχεία είναι ακόμα λίγα, αλλά δείχνουν ότι κυκλοφορεί.

Στα λύματα της Αττικής, η κεταμίνη καταγράφηκε για πρώτη φορά το 2025, σε χαμηλά επίπεδα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές πόλεις.² Το 2024 έγιναν και μεγάλες κατασχέσεις κεταμίνης, κυρίως εξαιτίας μιας εξαιρετικά μεγάλης, κάτι που δείχνει ότι η ουσία διακινείται μέσω της χώρας, όχι πόσοι άνθρωποι την παίρνουν.^{3, 4}

Πώς επιδρά

Η κεταμίνη μπορεί να προκαλέσει αίσθηση αποσύνδεσης από το σώμα και το περιβάλλον, σύγχυση, ταραχή, δυσκολία στον συντονισμό των κινήσεων, παραισθήσεις και μειωμένο επίπεδο συνείδησης.^{9, 18}

Επειδή μειώνει την αίσθηση του πόνου, κάποιος μπορεί να τραυματιστεί χωρίς να το καταλάβει.^{9, 16} Ακόμα και μία φορά, η κεταμίνη επηρεάζει την αντίληψη του τι γίνεται γύρω σου, και αυξάνει τον κίνδυνο για ατύχημα, και στην οδήγηση.^{9, 16} Επηρεάζει επίσης την κρίση και την ικανότητα να αποφασίζει κάποιος ή να δίνει συναίνεση, και γι' αυτό μπορεί να τον κάνει πιο ευάλωτο.^{9, 16}

Οι κίνδυνοι

Η κύστη. Η κεταμίνη μπορεί να βλάψει την ουροδόχο κύστη και ολόκληρο το ουροποιητικό, ως τους νεφρούς. Η βλάβη έχει συνδεθεί κυρίως με την έντονη και συχνή χρήση.^{11, 16} Σημάδια που χρειάζονται εξέταση από γιατρό είναι η συχνή ή επώδυνη ούρηση, η έντονη ανάγκη για ούρηση, η διαρροή ούρων, ο πόνος στην κύστη και το αίμα στα ούρα.^{9, 16} Η διακοπή της χρήσης μπορεί να βοηθήσει, αλλά κάποιες φορές η βλάβη δεν υποχωρεί πλήρως και χρειάζεται χειρουργική επέμβαση.^{9, 16}

Ψυχική υγεία. Με τον καιρό, η κεταμίνη μπορεί να επηρεάσει τη μνήμη και τη συγκέντρωση και να φέρει αναδρομές (flashbacks). Η τακτική χρήση έχει συνδεθεί με κατάθλιψη και, κάποιες φορές, με ψυχωτικά συμπτώματα.^{9, 16}

Στις ΗΠΑ, στους περισσότερους θανάτους από υπερδοσολογία όπου βρέθηκε κεταμίνη υπήρχαν και άλλες ουσίες, κυρίως φαιντανύλη, μεθαμφεταμίνη ή κοκαΐνη.¹⁹

Μπορεί να οδηγήσει σε εξάρτηση;

Ναι. Όσοι κάνουν τακτική χρήση μπορεί να αναπτύξουν ανοχή, δηλαδή να χρειάζονται περισσότερη για το ίδιο αποτέλεσμα, και να εξαρτηθούν. Κάποιοι συνεχίζουν ακόμα κι όταν η κεταμίνη έχει ήδη βλάψει την υγεία τους.^{9, 16}

Κάποιοι παίρνουν κεταμίνη για να αντέξουν τον πόνο, το άγχος ή την κατάθλιψη. Η ίδια όμως μπορεί να τα προκαλέσει ή να τα χειροτερέψει, και έτσι η χρήση μεγαλώνει.^{9, 16}

Μετά από βαριά χρήση, η διακοπή μπορεί να φέρει στερητικά συμπτώματα, και η έντονη επιθυμία για την ουσία είναι από τα πιο δύσκολα κομμάτια.^{9, 20} Σε μια μελέτη με ανθρώπους σε θεραπεία για εξάρτηση από κεταμίνη, όσοι είχαν πιο έντονη επιθυμία είχαν και πιο βαριά καταθλιπτικά συμπτώματα.²⁰ Γι' αυτό η θεραπεία φροντίζει και την ψυχική υγεία, όχι μόνο τη διακοπή.

Αν αναρωτιέσαι για τη δική σου χρήση, μπορείς να κάνεις τον σύντομο αυτοέλεγχο ή να διαβάσεις πώς καταλαβαίνεις αν έχεις πρόβλημα με τη χρήση.

Πότε χρειάζεται επείγουσα βοήθεια

Μείνε μαζί του μέχρι να έρθει βοήθεια. Πες στους διασώστες τι έχει πάρει και αν υπήρχε αλκοόλ ή άλλες ουσίες. Είναι ιατρική πληροφορία που τους βοηθά να δώσουν τη σωστή φροντίδα.¹⁷

Μύθοι και αλήθειες

«Είναι φάρμακο, άρα είναι ασφαλής.» Ως φάρμακο δίνεται σε ελεγχόμενες συνθήκες, με ιατρική παρακολούθηση. Η κεταμίνη εκτός ιατρικής χρήσης δεν έχει τίποτα από αυτά, και έχει τους δικούς της κινδύνους, από τραυματισμούς ως βλάβη στην κύστη.^{9, 14}

«Η κεταμίνη δεν εθίζει.» Μπορεί να δημιουργήσει ανοχή και εξάρτηση, και ο αριθμός όσων μπαίνουν σε θεραπεία στην Ευρώπη τετραπλασιάστηκε μέσα σε λίγα χρόνια.^{10, 16}

«Η κύστη χαλάει μόνο μετά από χρόνια χρήσης.» Οι επίσημες πηγές συνδέουν τη βλάβη κυρίως με την έντονη και συχνή χρήση, αλλά δεν ορίζουν κάποιο χρονικό διάστημα που να θεωρείται ασφαλές. Κάθε νέο σύμπτωμα από το ουροποιητικό χρειάζεται εξέταση.^{9, 11}

«Η ροζ κοκαΐνη είναι απλώς χρωματιστή κοκαΐνη.» Είναι μείγμα, συνήθως κεταμίνης με MDMA, και δεν περιέχει απαραίτητα κοκαΐνη.^{3, 13}

Αν ανησυχείς για κάποιον άλλον

Κάποιος που έχει πάρει κεταμίνη μπορεί να φαίνεται μπερδεμένος, ασταθής ή σαν να μην είναι εκεί.^{9, 16} Αν κάποιος δικός σου πηγαίνει πολύ συχνά στην τουαλέτα ή παραπονιέται για πόνο στην κοιλιά ή όταν ουρεί, αυτό μπορεί να έχει πολλές αιτίες, αλλά χρειάζεται εξέταση από γιατρό.^{9, 16} Ο οδηγός για τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοήσεις, ο οδηγός για το πώς ανοίγεις την κουβέντα και το self-check για την οικογένεια μπορούν να βοηθήσουν.

Βοήθεια για την κεταμίνη

Οι υπηρεσίες του ΕΟΠΑΕ απευθύνονται σε όλους όσοι αντιμετωπίζουν πρόβλημα εξάρτησης, χωρίς εξαιρέσεις, και είναι δωρεάν. Το πρώτο βήμα είναι μια εξατομικευμένη αξιολόγηση του τι χρειάζεσαι.^{6, 7}

Αν έχεις συμπτώματα από την κύστη ή το ουροποιητικό, μίλα και με έναν γιατρό, και πες του ότι έχεις κάνει χρήση κεταμίνης. Η διακοπή της χρήσης είναι το πιο σημαντικό μέρος της θεραπείας για την κύστη, και υπάρχουν και ιατρικές θεραπείες.⁹ Μπορείς επίσης να καλέσεις στο 1145, δωρεάν και εμπιστευτικά, για σένα ή για κάποιον δικό σου.⁸ Αν θέλεις να ξέρεις από πριν πώς είναι ένα πρόγραμμα, διάβασε τι να περιμένεις.

Το επόμενο βήμα

Αν κάτι από όσα διάβασες σε αφορά, δεν χρειάζεται να το λύσεις μόνος ή μόνη σου. Κάλεσε στο 1145, δωρεάν και εμπιστευτικά, ή μίλα με έναν γιατρό.